Hamile Kadınlarda İnsan Papillomavirüsünün Dünya Genelindeki Yaygınlığı Sistematik Derleme ve Meta-Analiz

İnsan papillomavirüsü (HPV), dünya genelinde oldukça yaygın görülen viral enfeksiyonlardan biri olup özellikle rahim ağzı kanseri gelişimindeki rolü nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilmektedir. Gebelik döneminde HPV enfeksiyonunun varlığı yalnızca anne sağlığı açısından değil, gebelik süreci ve doğumla ilişkili olası sonuçlar bakımından da önem taşımaktadır. Bu nedenle hamile kadınlarda HPV enfeksiyonunun ne kadar yaygın olduğunun belirlenmesi, risk gruplarının tanımlanması ve koruyucu sağlık uygulamalarının planlanması açısından önem taşımaktadır.

Makalede, hamile kadınlarda HPV enfeksiyonunun dünya genelindeki yaygınlığını belirlemek amacıyla sistematik derleme ve meta-analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada 1980-2021 yılları arasında yayımlanmış gözlemsel çalışmalar kapsamlı biçimde değerlendirilmiş ve toplam 144 çalışma analize dahil edilmiştir. Farklı ülkelerden ve farklı biyolojik örneklerden elde edilen verilerin bir araya getirilmesiyle HPV enfeksiyonunun gebelik dönemindeki küresel dağılımı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu yaklaşım sayesinde yalnızca belirli bir ülkeye veya topluma ait veriler yerine, farklı coğrafi bölgelerden elde edilen sonuçların birlikte değerlendirilmesi sağlanmıştır.

Araştırmaya göre rahim ağzı ve vajinadan alınan örneklerde HPV enfeksiyonunun küresel yaygınlığı %30,38 olarak tahmin edilmiştir. Bu sonuç, hamile kadınların yaklaşık üçte birine yakınında HPV enfeksiyonunun saptanabildiğini göstermektedir. Bununla birlikte enfeksiyon oranlarının kullanılan örnek türüne göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Plasenta örneklerinde yaygınlık %17,81, kan örneklerinde %32,1, amniyotik sıvıda %2,26 ve idrar örneklerinde %25,5 olarak bildirilmiştir. Bu farklılıkların, HPV’nin farklı biyolojik bölgelerde saptanma özellikleri ve kullanılan araştırma yöntemleriyle ilişkili olabileceği değerlendirilmektedir.

Makaleye göre HPV yaygınlığı coğrafi bölgelere göre de belirgin biçimde değişiklik göstermektedir. En yüksek oranların Afrika bölgesindeki ülkelerde görüldüğü, Avrupa ve Doğu Akdeniz bölgelerinde ise daha düşük oranların bildirildiği belirtilmiştir. Çalışmada HPV-16 ve HPV-18’in hamile kadınlarda en sık belirlenen HPV tipleri arasında bulunduğu gösterilmiştir. Bu tiplerin rahim ağzı kanseriyle güçlü biçimde ilişkilendirilmesi, gebelik döneminde HPV enfeksiyonunun belirlenmesinin yalnızca mevcut enfeksiyon açısından değil, kadınların uzun vadeli sağlık durumunun değerlendirilmesi açısından da önem taşıdığını düşündürmektedir.

Araştırmada bazı özelliklerin hamile kadınlarda HPV enfeksiyonu görülme olasılığının artmasıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. HIV ile yaşayan kadınlarda HPV yaygınlığının daha yüksek olduğu bildirilmiştir. Bunun yanında gebelikle ilişkili bazı bozuklukların bulunduğu kadınlarda da daha yüksek HPV oranları saptanmıştır. Çalışmaya göre ilk cinsel ilişkinin ve ilk gebeliğin daha genç yaşlarda gerçekleşmesi, yaşam boyunca birden fazla cinsel partnere sahip olunması ve eğitim düzeyinin daha düşük olması da HPV enfeksiyonu açısından öne çıkan risk faktörleri arasında yer almıştır. Bu bulgular, HPV enfeksiyonunun yalnızca biyolojik faktörlerle değil, sosyal, davranışsal ve demografik özelliklerle de ilişkili olduğunu göstermektedir.

Sonuç olarak, makalede hamile kadınlarda HPV enfeksiyonunun dünya genelinde yaygın olduğu ve yaygınlık oranlarının coğrafi bölgelere, HPV tiplerine ve kullanılan biyolojik örneklere göre önemli ölçüde değişebildiği ortaya konulmuştur. Araştırmaya göre özellikle HPV enfeksiyonunun daha sık görüldüğü bölgelerde koruyucu sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi önem taşımaktadır. Çalışmaya göre HPV konusunda toplum farkındalığının artırılması, uygun tarama uygulamalarının sürdürülmesi ve HPV aşılamasının yaygınlaştırılması, enfeksiyonun ve HPV ile ilişkili hastalıkların uzun vadeli yükünün azaltılmasına katkı sağlayabilecek temel halk sağlığı yaklaşımları arasında değerlendirilmektedir.