204 Ülke Ve Bölgede 1990-2019 Yılları Arasında Erkek Kısırlığının Küresel, Bölgesel Ve Ulusal Yükü: Küresel Hastalık Yükü Çalışmasının Bir Analizi

Erkek kısırlığı, dünya genelinde üreme sağlığını etkileyen önemli sorunlardan biri olarak değerlendirilmektedir. Bununla birlikte kadın kısırlığına kıyasla erkek kısırlığına ilişkin küresel ölçekteki yükün daha az ele alındığı belirtilmektedir. Bu araştırmada, erkek kısırlığının dünya genelindeki durumunun daha kapsamlı biçimde ortaya konulması amacıyla 1990-2019 yılları arasındaki veriler incelenmiştir. Çalışmada 204 ülke ve bölge değerlendirmeye alınmış, küresel, bölgesel ve ulusal düzeyde değişimler ile yaş grupları ve sosyo-demografik özelliklere göre farklılıklar araştırılmıştır.

Makalede, verilerin Küresel Hastalık Yükü Çalışması 2019 veri setinden elde edildiği belirtilmektedir. Araştırmada erkek kısırlığının yaygınlığı, kısıtlılıkla geçirilen yaşam yılları (YLD), yaşa göre standardize edilmiş yaygınlık oranı ve yaşa göre standardize edilmiş YLD oranı gibi ölçütler kullanılmıştır. Bu yöntem sayesinde yalnızca erkek kısırlığı bulunan kişi sayısının değil, aynı zamanda toplumlar üzerindeki sağlık yükünün de zaman içerisindeki değişimi değerlendirilmiştir. Çalışmaya göre bu yaklaşım, farklı nüfus büyüklüklerine ve yaş dağılımlarına sahip ülkelerin daha anlamlı biçimde karşılaştırılmasına olanak sağlamıştır.

Araştırmaya göre dünya genelinde erkek kısırlığı prevalansı 1990 yılında yaklaşık 31,95 milyon olarak tahmin edilirken, 2019 yılında 56,53 milyona yükselmiştir. Böylece 29 yıllık dönemde erkek kısırlığına ilişkin tahmini vaka sayısında %76,9 oranında artış meydana gelmiştir. Makalede yaşa göre standardize edilmiş yaygınlık oranının da 1990 yılında 100.000 kişide 1.179,22 iken 2019 yılında 1.402,98’e yükseldiği ve yaklaşık %19’luk artış gösterdiği bildirilmektedir. YLD sayısında da benzer bir yükseliş saptanmış, 1990 yılında yaklaşık 181.948 olan değer 2019 yılında 321.829’a ulaşmıştır.

Çalışmada bölgesel farklılıkların da önemli olduğu vurgulanmaktadır. 2019 yılında erkek kısırlığının yaşa göre standardize edilmiş yaygınlık ve YLD oranlarının en yüksek olduğu bölgeler Batı Sahra Altı Afrika, Doğu Avrupa ve Doğu Asya olarak belirlenmiştir. Ulusal düzeyde toplam erkek kısırlığı vakalarının en yüksek olduğu ülkeler arasında Çin, Hindistan ve Endonezya öne çıkmıştır. Buna karşılık yaşa göre standardize edilmiş yaygınlık oranı değerlendirildiğinde Kamerun, Gine, Senegal, Liberya ve Moritanya en yüksek oranlara sahip ülkeler arasında yer almıştır. Bu durum, toplam vaka sayısının yalnızca nüfus büyüklüğüyle değil, ülkelerin demografik ve sosyoekonomik özellikleriyle de ilişkili olduğunu göstermektedir.

Makaleye göre erkek kısırlığı yükünün yaş gruplarına göre dağılımında da belirgin bir farklılık bulunmaktadır. Küresel ölçekte hem prevalansın hem de YLD değerlerinin 30-34 yaş grubunda en yüksek seviyeye ulaştığı bildirilmiştir. Araştırmada ayrıca sosyo-demografik indeks (SDI) düzeyleri arasında farklılıklar saptanmıştır. Yüksek-orta ve orta SDI düzeyindeki bölgelerde erkek kısırlığının yaşa göre standardize edilmiş yaygınlık ve YLD oranlarının küresel ortalamanın üzerinde olduğu belirlenmiştir. Çalışmaya göre düşük ve düşük-orta SDI düzeyindeki bölgelerde ise özellikle 2010 yılından sonra erkek kısırlığı yükünde belirgin bir yükseliş eğilimi gözlenmiştir.

Sonuç olarak araştırmada, erkek kısırlığının 1990-2019 yılları arasında dünya genelinde sürekli ve belirgin biçimde arttığı ortaya konulmuştur. Çalışmaya göre yalnızca vaka sayısında değil, yaşa göre standardize edilmiş yaygınlık ve kısıtlılıkla geçirilen yaşam yılları gibi göstergelerde de yükseliş meydana gelmiştir. Bulgular, erkek üreme sağlığının yalnızca bireysel bir sorun olarak değil, küresel halk sağlığı açısından da ele alınması gerektiğini göstermektedir. Makalede özellikle farklı bölgeler ve sosyo-demografik gruplar arasındaki yük farklılıklarının dikkate alınması, erkek kısırlığının nedenlerinin daha iyi anlaşılması ve koruyucu üreme sağlığı politikalarının geliştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.