Migrende  Aşırı İlaç Kullanımının Etkilerini İnceleyen Bir Araştırma

Giriş ve Amaç
Makaleye göre; kronik migren (KM) hastalarında, özellikle Non-Steroidal Anti-Inflamatuar İlaç (NSAID)ları aşırı kullananlarda (ilaç aşırı kullanımı başağrısı – MOH), bağırsak geçirgenliği (“leaky gut”) ve sistemik inflamasyonun arttığı gözlemlenmektedir. Bu bağlamda bağırsak mikrobiyotası profilinin, inflamatuar serum belirteçleri, migren tetikleyici gıdalar ile birlikte anksiyete ve depresyon gibi komorbid durumlarla ilişkisi artık daha fazla araştırılmaktadır. Makalede bu çalışmanın amacı, kadın kronik migren + MOH hastalarında bağırsak mikrobiyota profillerini sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırmak, inflamasyon göstergeleri (LPS, HMGB1, HIF-1α, IL-6) ile mikrobiyota değişimleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve ayrıca hangi gıdaların tetikleme ile ilişkili olabileceğini saptamaktır. 

Yöntem
Makaleye göre; çalışmaya NSAID aşırı kullanımı gösteren kronik migren tanılı 32 kadın hasta ile 16 sağlıklı kadın kontrol dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş aralığı 18-65 yıllar arasındadır. Hastalar migren süresi, aylık baş ağrısı gün sayısı gibi klinik bilgiler, ayrıca HADS-A ve HADS-D anketleri ile anksiyete / depresyon düzeyleri toplanmıştır. Ayrıca irritabl bağırsak sendromu (IBS) semptomları Rome IV kriterlerine göre sorgulanmıştır. Serumdan LPS (lipopolisakkarit), HMGB1, HIF-1α ve IL-6 ölçümleri yüksek duyarlıklı ELISA kitleriyle yapılmıştır. Gaita örnekleri kullanılarak bağırsak mikrobiyota profili (çeşitlilik, bolluk düzeyleri, taksonomik sınıflamalar, tür ve cins düzeyindeki bakteriler) belirlenmiştir. Katılımcılarda dış faktörlerin etkisini azaltmak için beslenme intoleransı, diğer kronik hastalıklar, alkol / sigara kullanımı, antibiyotik kullanımı gibi durumlar çalışmaya alınmamıştır. 

Bulgular – Mikrobiyota ve İnflamasyon
Makaleye göre çalışma sonuçları; CM + MOH grubunda sağlıklı kontrol grubuna kıyasla serum LPS, HMGB1, HIF-1α, IL-6 düzeylerinin anlamlı şekilde yüksek olduğunu göstermiştir. Ayrıca anksiyete ve depresyon skorları da KM + MOH grubunda daha yüksek bulunmuştur. Gaita (bağırsak mikrobiyota) analizinde alfa (genel zenginlik ve eşitlik) ve beta (kompozisyon farklılıkları) çeşitlilikleri açısından gruplar arasında belirgin bir fark bulunmamıştır. Ancak bazı bakteriyel taksonlarda bolluk farklılıkları saptanmıştır. Sınıf olarak Clostridia, sıra olarak Eubacteriales ve cins olarak Ruminococcus daha düşük; cins düzeyinde Desulfovibrio, Gemmiger, Dialister, tür düzeyinde Clostridium fessum, Blautia luti, Dorea longicatena, Eubacterium coprostanoligenes, ve Gemmiger formicilis daha yüksek bulunmuştur. 

Migren Tetikleyici Gıdalarla İlişkiler ve Olası Mekanizmalar
Makaleye göre; bazı bakterilerin bol bulunduğu hastalarda migren tetikleyici gıdalarla pozitif korelasyonlar saptanmıştır. Örneğin Desulfovibrio cinsi; fıstık ezmesi, greyfurt, soya sosu, dondurma, kremalı tatlılar gibi gıdalarla ilişkilendirilmiştir. Dialister cinsi; hamburger/pizza, salam, peynir çeşitleri, çikolata gibi gıdalarla, Eubacterium coprostanoligenes türü ise soslar, hazır konserveler, turuncu meyve gibi gıdalarla ilişkilendirilmiştir. Ayrıca Clostridia bakterileri bazı gıdalarla negatif korelasyon göstermiştir (örneğin çikolata/cacao, et ürünleri). 

Bu ilişkilerin arkasında olası mekanizmalar olarak;bazı bakterilerin triptofan metabolizması üzerindeki rolleri triptofan, serotoninin prekürsörü olduğu için migren fizyolojisinde önemli olduğu vurgulanmaktadır. Sülfat/sülfür içeren gıdalar ve bunların bakteriyel etkileri; histamin salınımı tetikleyebilmektedir.

Bağırsak mukus örtüsünün parçalanması, mukinlerin bozulması → bağırsak bariyerinin zayıflaması → lipopolisakkarit (LPS) gibi endotoksinlerin kana geçmesi → sistemik inflamasyon. 

Tartışma / Sonuçlar / Sınırlamalar
Makaleye göre çalışma, kronik migren + ilaç aşırı kullanımı olan kadınlarda bağırsak mikrobiyotasında inflamatuar duruma doğru bir “dysbiosis” (mikrobiyota dengesizliği) olduğunu, bu değişikliklerin inflamatuar serum belirteçleri ve migren tetikleyici gıdalar ile anlamlı ilişkileri bulunduğunu göstermektedir. Bu durum, migren tedavisinde bağırsak bariyeri ve mikrobiyota hedefli yaklaşımların potansiyelini destekleyici bir veri sunmaktadır.

Ancak makalede bazı sınırlamalar da vurgulanmaktadır. Çalışmaya sadece kadınların dahil edilmesi; NSAID aşırı kullanımına odaklanılması (diğer ilaç grupları için genellenemez); inflamasyon belirteçlerinin sınırlı sayıda olması, çapraz kesitsel tasarım nedeniyle nedensellik kurulamamasının güçlüğü, örneğin mikrobiyota değişimleri ile migren şiddeti ya da tetikleyiciler arasındaki ilişkinin zamana bağlı yönlerinin belirsiz olması gibi sınırlamalardan bahsedilmektedir. Yazarlar, ileriye yönelik olarak uzun süreli takip çalışmaları ile daha geniş inflamasyon paneli, metabolit analizi (örneğin triptofan ve türevleri) ve müdahale çalışmalarının yapılmasını önermektedirler. 

Makaleye aşağıdaki kaynaktan ulaşabilirsiniz:
Microbiota Alterations Are Related To Migraine Food Triggers and Inflammatory Markers in Chronic Migraine Patients with Medication Overuse Headache
Published: 08 November 2024
https://thejournalofheadacheandpain.biomedcentral.com/articles/10.1186/s10194-024-01891-3